(021)   88376318-9

دکتر ارتودنسی

دستگاههای ارتودنسی متحرک و ثابت

دستگاههای ارتودنسی متحرک و ثابت

 

 

 دستگاههای ارتودنسی عبارتند از ارتودنسی ثابت ، ارتودنسی متحرک و دستگاههای خارج دهانی

دستگاههای ارتودنسی ثابت

 

 

   

 

 

 

 

 

 

براکت:

 

مهمترین وسیله ارتودنسی ثابت است بصورت عامیانه در فارسی به آن نگین و در انگلیسی Brace می گویند. وسیله ای است که روی دندان چسبانده می شود و نیروی سیم ارتودنسی از طریق آن به دندان وارد می شود. جنس آن معمولاً فلزی (استنلس استیل) می باشد. هر دندان براکت خاصی دارد که فرم آن از آناتومی سطح دندان تبعیت می کند و زوایای خاصی در آن تعبیه شده است. روی بعضی از براکتها قلاب یا زائده ای وجود دارد (hook). براکت شیاری دارد (Slot) که سیم داخل آن قرار می گیرد.

 

براکت سرامیکی یا شفاف :

 

 


 

 

 

 

 

انواع براکت سرامیکی برای نزدیک بودن به رنگ دندان ساخته شده است. به اینها براکت شفاف و براکت ارتودنسی نامرئی هم گفته می شود. اندازه این براکتها بزرگتر است و نیاز به مراقبت و بهداشت دهان دقیق تری دارند. بخاطر حجیمتر بودن روی دندانهای جلوی فک پایین ممکن است با دندانهای بالا در بستن دهان تداخل داشته باشد. احتمال شکستن آنها بیشتر است. انواع تمام سرامیکی اصطکاک بیشتری با سیم دارند که می تواند زمان درمان را کمی طولانی تر کند. برداشتن این براکتها از روی دندان با دشواریهایی همراه است و نسبت به براکتهای فلزی قیمت بالاتری دارند.

 

براکتهای Self Ligating:

 

 

 


 

 

 

 

روی این براکتها دریچه ای تعبیه شده که باز و بسته می شود و به اورینگ یا لیگاچور برای بستن سیم نیازی نیست. از انواع رایج این براکتها سیستم دیمون (Damon) می باشد. از جمله مزایایی که برای این براکتها ذکر شده بهداشت بهتر و اصطکاک کمتر می باشد ولی برتری آنها با شواهد علمی تأیید نشده است.

 

 

 

سیم ارتودنسی (آرچ وایر) :

 

 


 

 

 

 

 

سیمی است معمولاً به شکل قوس دندانی ایده آل در براکتها قرار گرفته و نیروی لازم برای حرکت دادن دندانها را فراهم کرده یا دندانها را داخل قوس دندانی کنترل می کند.

بند (Band) :

 

 

   

 

 

 

 

 

 

حلقه ای فلزی است که روی دندانهای آسیای بزرگ سمان می شود. روی آن قطعه ای هست که سیم داخل تیوب آن قرار می گیرد. هوک یا قلابی هم برای کشهای ارتودنسی دارد.

تطابق بند با دندان بسیار مهم است چون شل شدن بند می تواند باعث پوسیدگی دندان زیرین شود.

 

 

 

 اورینگ (O-ring) :

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

سیم ارتودنسی بوسیله حلقه های الاستومریک بنام اورینگ ( O-ring) به براکت بسته می شود.

 

 

 

 لیگاچور :

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

سیم ظریف و نرمی است که برای بستن دندانها به سیم یا به یکدیگر استفاده می شود.

 

 

 

چین الاستیک (Elastic chain) :

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

کشهایی از جنس مواد الاستومریک هستند. برای حرکت دادن دندانها و بستن فضا استفاده می شوند.

 

 

 

 کشها یا الاستیکهای بین فکی :

 

 

 

 

 

 

 

   

 

 

 

 

 

 

 

برای حرکت دادن دندانها، هدایت قوسهای دندانی به موقعیت مورد نظر و اصلاح جفت شدن دندانها استفاده می شوند. این کشها توسط خود بیمار استفاده می شوند که برای غذا خوردن و مسواک زدن آنها را برمی دارد. استفاده از آنها اغلب بصورت تمام وقت می باشد و باید طبق توصیه ارتودنتیست استفاده شوند. الاستیکها بعد از مدتی در محیط دهان خاصیت خود را از دست می دهند بنابراین باید هر روز یا یک روز در میان تعویض شوند.

 

 

 

 

 

 فنر (Coil spring ) :

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

اغلب برای باز کردن و گاهی برای حفظ فضای بین دندانها استفاده می شود.

 

 

 

 

 

 

 لینگوال آرچ و ترانس پالاتال آرچ :

 

 

 

 

 

 

 

   

 

 

 

 

 

 

برای حفظ و مدیریت فضا قوس دندانی در دوران دندانی مختلط یا کنترل دندان ها در درمان ثابت ارتودنسی استفاده می شود.

 

 

 

 

 

 

 های رکس (Hyrax) :

 

 

 

 

 

 

 

   

 

 

 

 

 

 

یک وسیله ارتودنسی ثابت است و در موارد خاصی برای افزایش بعد عرضی فک بالا استفاده می شود. گسترش عرض فک بالا به جفت شدن صحیح دندانهای عقب و افزایش فضا داخل قوس دندانی کمک می کند. های رکس یک پیچ دارد که بیمار طبق توصیه ارتودنتیست آن را باز می کند.

 

 

 

 

 

 

 

 

 دستگاههای فانکشنال ثابت :

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

برای اصلاح رابطه فک بخصوص همراه دستگاه ارتودنسی ثابت بکار می روند. مانند SUS که محصول شرکت دنتاروم آلمان است.

 

 

 

 

 

 مینی ایمپلنت یا مینی اسکرو :

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

وسیله ای است که تکیه گاه اسکلتی (Skeletal Anchorage) فراهم می کند و به حرکت دادن و کنترل دندانها کمک می کند. امروزه انواعی از حرکات دندانی که قبلاً امکان پذیر نبود با استفاده از مینی اسکرو ( مینی ایمپلنت ) انجام می شود.

 

نگدارنده ثابت (Fixed Retainer) :

سیم ظریفی است که برای حفظ نتایج درمان، پشت دندانها چسبانده می شود و قابل مشاهده نیست. مدت زمان ماندن آن بسته به شرایط بیمار و نظر متخصص ارتودنسی از دو تا پنج سال و یا دائمی می باشد. در صورت رعایت صحیح بهداشت ماندن دائمی آن منعی ندارد.

 

 

 

 

 

 

 

 


 

 

دستگاههای ارتودنسی متحرک

 

 


 

 

 

 

به آن پلاک ارتودنسی متحرک هم گفته می شود. توسط خود بیمار گذاشته و برداشته می شود. کاربرد آن در ارتودنسی کودکان جهت درمانهای اصلاح رشد یا درمانهای ساده می باشد. در نوجوانان و بزرگسالان پلاک متحرک بیشتر بعنوان نگهدارنده ( Retainer) بعد از درمانهای ثابت و گاهی برای حرکات دندانی ساده و جزئی استفاده می شود.

پلاک دارای یک بیس پلاستیکی و اجزای فلزی و سیمی می باشد. اجزای فلزی دو گروهند: اجزای گیر بصورت کروشه یا کلاسپ و اجزای فعال مانند فنر یا پیچ جهت حرکت دادن دندانها.

 

پلاکهای فانکشنال نوعی دستگاه ارتودنسی متحرک هستند و جهت درمانهای اصلاح رشد در کودکان استفاده می شوند و از پلاکهای ارتودنسی متحرک ساده بزرگترند. از پر کاربردترین دستگاههای فانکشنال Twin Block می باشد که دو پلاک مجزاست که با دو سطح شیب دار روی هم قرار می گیرند.

 

 

 

   

 

 

 

 

 

 

پلاکهای متحرک نگهدارنده ( Retainer) جهت تثبیت و حفظ نتایج درمان بعد از ارتودنسی ثابت تجویز می شوند و دو نوع هستند :

1- پلاکهای معمولی (Hawley) که دارای اجزای سیمی هستند.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

2- پلاکهای شفاف (Clear plastic / Essix) که سیم ندارند و دیده نمی شوند و بعنوان نگهدارنده متحرک بعد از ارتودنسی ثابت و همچنین برای ارتودنسی نامرئی متحرک استفاده می شوند.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


 

 

دستگاههای ارتودنسی خارج دهانی

دستگاههای خارج دهانی برای درمانهای اصلاح رشد در ناهنجاریهای فک ( درمان ارتوپدیک) در دوران کودکی یا اوایل نوجوانی استفاده می شوند. مانند دستگاههای داخل دهانی تمام وقت استفاده نمی شوند و اغلب بسته به توصیه ارتودنتیست حدود 16-12 ساعت در شبانه روز گذاشته می شوند.

برای دستگاههای خارج دهانی مانند هدگیر و فیس ماسک ملاحظات ایمنی خاصی باید رعایت شوند. حین پوشیدن این دستگاهها باید از هر نوع ورزش، بازی و شوخی جداً خودداری شود چون زمین خوردن ، ضربه به صورت و کشیدن دستگاه می تواند منجر به آسیبهای جدی شود. بطور کلی موقع ورزش و بازی وسیله نباید استفاده شود از جمله دوچرخه سواری، اسکیت، فوتبال، والیبال، استخر، حمام و بازیهای پر تحرک.

هدگیر (Headgear) :

 

 

 

 

 

 

 

 

 

کاربرد آن در بیمارانی است که دچار جلو بودن فک بالا و عقب بودن فک پایین هستند. اثر آن بیشتراصلاح الگوی رشد، جلوگیری از رشد فک بالا و عقب بردن دندانهای بالاست. هدگیر دو قسمت دارد : یک قسمت که پشت سر یا گردن (هدگیر سرویکال / هدگیر اکسی پیتال ) قرار می گیرد و قسمت دیگر یک کمان فلزی بنام فیس بو (Face bow) می باشد که داخل دهان به دستگاه ارتودنسی ثابت یا متحرک متصل می شود.

فیس ماسک (Face mask) :

 

 

 

 

 

 

 

 

 

کاربرد آن در بیمارانی است که دچار کمبود رشد فک بالا و افزایش رشد فک پایین هستند یا به عبارت ساده تر عقب بودن فک بالا و جلوبودن فک پایین. یک پد آن روی پیشانی و یک پد آن روی چانه قرار می گیرد و بوسیله کش به دستگاه ارتودنسی ثابت یا متحرک داخل دهان متصل می شود.

 

چانه بند (Chin cap) :

 

 

 

 

 

 

 

 

 

فلسفه این وسیله کنترل رشد زیاد فک پایین است ولی امروزه بندرت به کار برده می شود.#